نت‌ها، کیبورد و اکتاو
هر ۱۲ نت رو اسم می‌بری، روی کیبورد پیانو پیداشون می‌کنی، دیز و بمل رو می‌خونی و می‌تونی بگی چرا یه C با C بعدی «همون نت» حس می‌شه.
هفت حرف
اسم نت‌ها
کلیدهای سفید با هفت‌تا حرف اسم‌گذاری شدن: C D E F G A B و بعدش حرف‌ها از اول شروع می‌شن. اینا همون دو ر می فا سل لا سی خودمونن. C همون دو ـه، D همون ر، و همین‌طور تا آخر. دوتا برچسب برای همون کلیدها.
C=دو · D=ر · E=می · F=فا · G=سل · A=لا · B=سی. تو این دوره از حرف‌ها استفاده می‌کنیم، چون اسم آکوردها همه‌جای دنیا با همین‌ها نوشته می‌شه: C، Am، G7.
یه تیکه از کیبورد.
دو ردیف بالا: کلیدهای سیاه (هر کدوم دوتا اسم داره).
ردیف پایین: کلیدهای سفید.
C# D# F# G# A#
Db Eb Gb Ab Bb
C D E F G A B C۷ کلید سفید + ۵ کلید سیاه = ۱۲ نت متفاوت.
بعدش همین الگو، زیرتر، تکرار می‌شه.کلیدهای سیاه دسته‌های دوتایی و سه‌تایی‌ن. نشونه‌ت همینه: C همیشه کلید سفیدیه که چسبیده به سمت چپ یه دسته‌ی «دوتایی» از سیاه‌هاست. F چسبیده به سمت چپ دسته‌ی «سه‌تایی».
خودت رو امتحان کن
سارا نشسته پشت یه پیانو که هیچ برچسبی نداره و می‌خواد C (دو) بزنه. دنبال کدوم کلید بگرده؟
- کلید سفیدی که چسبیده به چپ یه دسته‌ی سه‌تایی سیاه
- کلید سفیدی که وسط دوتا سیاه یه دسته‌ی دوتاییه
- اولین کلید سمت چپ پیانو
- کلید سفیدی که چسبیده به چپ یه دسته‌ی دوتایی سیاه
جواب رو ببین
کلید سفیدی که چسبیده به چپ یه دسته‌ی دوتایی سیاه
آره. قبل از هر دسته‌ی دوتایی سیاه یه C نشسته، پس هر جای کیبورد می‌تونه C پیدا کنه.
دیز (#) و بمل (♭) - (Sharp & Flat)
دیز یعنی اولین کلید سمت راست، یه پله زیرتر. بمل یعنی اولین کلید سمت چپ، یه پله بم‌تر. برای همین هر کلید سیاه دوتا اسم داره، بسته به اینکه از روی کدوم همسایه‌ش صداش کنی.
کلید سیاه بین C و D هم C# ـه (دو دیز) هم Db (ر بمل). همون کلید، همون صدا، دو جور نوشتن. اینکه کدومش رو بنویسن به گام ربط داره که درس بعد می‌بینی.
خودت رو امتحان کن
روی پیانو F# و Gb با یه کلید زده می‌شن.
جواب رو ببین
درست
درسته. F# کلید چسبیده به راست F ـه و Gb کلید چسبیده به چپ G. این همون یه کلید سیاهه که از دو طرف اسم گرفته.
تکرار
اکتاو (Octave)
از هر نتی ۱۲ کلید بری بالا، سیاه و سفید رو با هم بشمری، دوباره می‌رسی به همون حرف. به این فاصله می‌گن اکتاو؛ اسمش از هشت‌تا اسم کلید سفیدی میاد که توش هست: C D E F G A B C. این دوتا نت مثل یه نت شنیده می‌شن، یکی زیرتر و یکی بم‌تر. دلیلش فیزیکیه: نت بالایی دقیقاً دو برابر تندتر می‌لرزه.
تو کوک استاندارد، نت A وسط‌های پیانو ثانیه‌ای ۴۴۰ بار می‌لرزه. A بعدی ثانیه‌ای ۸۸۰ بار. گوشِت این نسبت تمیز ۲ به ۱ رو «همون نت، ولی زیرتر» می‌شنوه.
خودت رو امتحان کن
امید یه G (سل) می‌زنه و بعد ۱۲ کلید می‌ره سمت راست؛ همه‌ی کلیدها رو می‌شمره، سیاه و سفید. روی چه نتی فرود میاد؟
- G#، چون ۱۲ عدد زوجه
- D، چون از بیشتر حرف‌ها رد شده
- دوباره G، یه اکتاو زیرتر
- بستگی داره از چندتا کلید سیاه رد شده باشه
جواب رو ببین
دوباره G، یه اکتاو زیرتر
درسته. کلاً ۱۲ تا نت متفاوت داریم، پس ۱۲ کلید بالاتر از هر نتی همیشه همون نته، یه اکتاو زیرتر.
دوازده نت، کل موسیقی
- موسیقی غربی، از باخ تا پاپ امروز، با همین ۱۲ نت ساخته شده که تو اکتاوهای بالاتر و پایین‌تر تکرار می‌شن.
- پیانوی کامل ۸۸ کلید داره، یعنی یه کم بیشتر از هفت اکتاو از همون ۱۲ تا.
- روی گیتار هر فرت یعنی یه کلید پیانو. ۱۲ فرت روی یه سیم بری بالا، می‌رسی به اکتاو.
- صدای خودت اصلاً کلید نداره؛ برای همین خواننده‌ها از کیبورد مثل نقشه استفاده می‌کنن.
خودت رو امتحان کن
بین این دوتا کلید سفید کلید سیاه هست؟
- C و D
- E و F
- F و G
- B و C
- A و B
- G و A
جواب رو ببین
آره، یه سیاه هست: C و D, F و G, A و B, G و A
نه، دیواربه‌دیوارن: E و F, B و C
خودت رو امتحان کن
هر مورد رو به اسم دیگه‌ی همون کلید وصل کن
جواب رو ببین
- D# → Eb
- A# → Bb
- کلید چسبیده به راست E → F
- کلید چسبیده به چپ C → B
- G# → Ab
مرور درس
- کلیدهای سفید C D E F G A B هستن (دو ر می فا سل لا سی) و C چسبیده به چپ هر دسته‌ی دوتایی سیاهه.
- دیز یعنی کلید بعدی سمت راست و بمل یعنی کلید بعدی سمت چپ؛ برای همین هر سیاه دوتا اسم داره.
- بین E–F و B–C کلید سیاهی نیست.
- ۱۲ تا نت متفاوت داریم. ۱۲ کلید بالاتر می‌شه اکتاو: همون نت که دو برابر تندتر می‌لرزه.