پث‌وایز

پرامپت‌نویسی برای هوش مصنوعی (Prompt Engineering) · درس ۱ از ۱۲ · ۱۲ دقیقه

کارش حدس زدن کلمه‌ی بعدیه

دستیار هوش مصنوعی متن رو ادامه می‌ده، ذهنت رو نمی‌خونه. ببین چرا دقیقاً همون کلمه‌هایی که تایپ می‌کنی جواب رو تعیین می‌کنن، و از همین‌جا شروع کن منظورت رو تو پرامپت بنویسی.

موتور ماجرا

مدل زبانی و پیش‌بینی کلمه‌ی بعدی (Next-Token Prediction)

پشت هر دستیار چت یه مدل زبانی (Language Model) هست. این مدل روی حجم خیلی بزرگی از متن تمرین داده شده، با یه هدف: با توجه به متنی که تا اینجا اومده، حدس بزن بعدش چی میاد؛ هر بار یه تکه‌ی کوچیک (یه توکن (Token)، تقریباً یه کلمه یا بخشی از یه کلمه). پیام تو همون «متن تا اینجا»ست و جواب، ادامه‌ی اونه.

بهش بده «برعکس گرم می‌شه» و محتمل‌ترین کلمه‌ی بعدی «سرد»ه. یه جواب کامل همین قدمه که چند صد بار تکرار می‌شه؛ هر کلمه‌ی جدید به متن اضافه می‌شه و بعد کلمه‌ی بعدی حدس زده می‌شه.

همون پیشنهاد کلمه‌ی کیبورد گوشیت، ولی غول‌آسا

کیبورد گوشیت از روی چیزی که نوشتی کلمه‌ی بعدی رو پیشنهاد می‌ده. مدل زبانی هم همین‌جور کاری می‌کنه، فقط با متن خیلی خیلی بیشتر پشتش، و با در نظر گرفتن خیلی بیشتر از پیام تو. جایی که این تشبیه جواب نمی‌ده: دستیارها بعد از اون تمرین اول، یه تمرین دیگه هم می‌بینن تا دستور رو دنبال کنن و مفید باشن؛ برای همین به سؤالت جواب می‌دن، نه این‌که فقط دنباله‌ش رو ببافن. ولی موتور زیرش هنوز همون حدس زدنه.

خودت رو امتحان کن

نیما فقط تایپ می‌کنه «نامه‌ی درخواست کار» و یه نامه‌ی بی‌روح و همه‌منظوره تحویل می‌گیره. بهترین توضیح چیه؟

  1. این دستیار ضعیفه و باید بره سراغ یکی دیگه
  2. این چند کلمه به میلیون‌ها موقعیت می‌خوره، پس محتمل‌ترین ادامه یه نامه‌ی معمولیه
  3. دستیار تنبلی کرده و اگه همین رو دوباره بپرسه، همون نامه‌ی بهتری که نگه داشته رو می‌ده
  4. دستیار سابقه‌ی کاریش رو از پروفایلش می‌دونه ولی اینجا ازش استفاده نکرده
جواب رو ببین

این چند کلمه به میلیون‌ها موقعیت می‌خوره، پس محتمل‌ترین ادامه یه نامه‌ی معمولیه

درسته. وقتی متن کمی برای ادامه دادن هست، مطمئن‌ترین حدس همون وسط جاده‌ست. ورودی معمولی، خروجی معمولی.

چرا جمله‌بندی مهمه

کلمه‌ی متفاوت، ادامه‌ی متفاوت

چون جواب ادامه‌ی دقیقاً همون متن توئه، هر کلمه‌ای که اضافه می‌کنی چیزی رو که احتمال داره بعدش بیاد جابه‌جا می‌کنه. بگی برای کیه، واژه‌ها عوض می‌شن. بگی چقدر باشه، طولش عوض می‌شه. موقعیتت رو بگی، توصیه دیگه برای «همه» نیست، برای خودته.

«تورم رو توضیح بده» جواب رو می‌کشه سمت یه پاراگراف کتاب درسی. «تورم رو برای خواهر ۱۲ ساله‌م با مثال قیمت بستنی توضیح بده» می‌کشه سمت یه چیز کوتاه، ملموس و خودمونی.

یه نفر، دوتا پرامپت

پرامپت ضعیف

«درباره‌ی قهوه بگو.»

می‌تونه بره سمت تاریخچه، کشاورزی، دستور تهیه، سلامتی یا کسب‌وکار. از هر کدوم یه ذره می‌گیری و چیزی که لازم داشتی رو نه.

پرامپت بهتر

«من روزی ۴ تا قهوه می‌خورم و بد می‌خوابم. تو ۵ جمله‌ی کوتاه توضیح بده کافئین چه اثری روی خواب داره و آخرین قهوه‌م رو چه ساعتی بخورم.»

یه موضوع، یه مخاطب، یه اندازه. فقط یه جواب به‌دردبخور به این می‌خوره.

خودت رو امتحان کن

اگه مخاطب، اندازه و لحن رو تو پرامپت نگی، باز هم یه جواب کامل می‌گیری: مدل هر کدوم رو با رایج‌ترین حالتش پر می‌کنه.

جواب رو ببین

درست

هیچ جایی خالی نمی‌مونه. مدل باید متن تو رو ادامه بده، پس یه مخاطب پیش‌فرض، یه اندازه‌ی پیش‌فرض و یه لحن پیش‌فرض برمی‌داره. برای همینه که یه پرامپت مبهم شسته‌رفته برمی‌گرده و هنوز به کار تو نمی‌خوره. هر چی برات مهمه باید تو متن باشه.

نقطه‌ی کور

توی سرت رو نمی‌بینه

وقتی از یه همکار کمک می‌خوای، اون از قبل شغلت، مدیرت و ماجرای هفته‌ی پیش رو می‌دونه. مدل فقط متنی که جلوشه رو داره. نمی‌دونه چرا داری می‌پرسی، کی قراره نتیجه رو بخونه، قبلاً چی رو امتحان کردی، یا «خوب» از نظر تو یعنی چی؛ مگه این‌که بنویسیش.

«این ایمیل رو بهتر کن» همه‌ی چیزهای مهم رو قایم کرده: بهتر برای کی؟ کوتاه‌تر؟ مؤدب‌تر؟ قانع‌کننده‌تر؟ تو می‌دونی. مدل باید حدس بزنه.

این ایمیل برای صاحب‌خونه‌مه که آدم رسمی و یه کم زودجوشیه. می‌خوام همین هفته آبگرمکن رو درست کنه، ولی نمی‌خوام لحنم تهدیدآمیز باشه. مؤدب و محکم بنویسش، زیر ۱۰۰ کلمه.

[متن ایمیل اینجا]

خروجی

جناب آقای کریمی، سلام
امیدوارم حالتون خوب باشه. آبگرمکن واحد ۴ از شنبه از کار افتاده و از اون موقع آب گرم نداریم. ممکنه لطفاً برای همین هفته تعمیرش رو هماهنگ کنید؟ من هر روز بعد از ساعت ۵ خونه‌م و می‌تونم در رو برای تعمیرکار باز کنم...

مخاطب، هدف، لحن و اندازه تا یه لحظه پیش فقط تو سرت بودن. حالا تو متن‌ان، پس ادامه‌ی متن مجبوره بهشون احترام بذاره.

خودت رو امتحان کن

نگار از یه دستیار می‌خواد تولد خواهرش رو برنامه‌ریزی کنه. مدل چی رو داره، و چی رو تا ننویسه نداره؟

  • ایده‌های کلی برای جشن تولد
  • بودجه‌ی نگار
  • این‌که خواهرش از سورپرایز متنفره
  • یه چک‌لیست معمولی مهمونی چه شکلیه
  • خونه‌ش چند نفر جا داره
  • کلمه‌هایی که تو همین چت تایپ کرده
جواب رو ببین

از قبل داره: ایده‌های کلی برای جشن تولد, یه چک‌لیست معمولی مهمونی چه شکلیه, کلمه‌هایی که تو همین چت تایپ کرده

فقط اگه بنویسه: بودجه‌ی نگار, این‌که خواهرش از سورپرایز متنفره, خونه‌ش چند نفر جا داره

این برای تو یعنی چی

  • پرامپت مثل جست‌وجو تو گوگل نیست. شروع یه متنه که مدل تمومش می‌کنه.
  • ورودی مبهم، خروجی معمولی. جاهای خالی‌ای که می‌ذاری با رایج‌ترین حدس پر می‌شن.
  • قبل از فرستادن از خودت بپرس: چی درباره‌ی این کار می‌دونم که هنوز روی صفحه نیست؟
  • جواب ناامیدکننده خودش یه سرنخه: نشون می‌ده کدوم جزئیات جا افتاده بود.

خودت رو امتحان کن

سارا رزومه‌ش رو می‌چسبونه و می‌نویسه «خوبه؟». جواب یه تعریف کلی و مبهمه. کدوم بازنویسی از چیزی که خوندی استفاده می‌کنه؟

  1. «دارم برای شغل حسابدار تازه‌کار تو یه شرکت کوچیک درخواست می‌دم. ۳ تا ضعیف‌ترین بخش این رزومه برای این شغل و راه درست کردنشون رو بگو.»
  2. «خوبه؟؟؟ لطفاً روراست باش.»
  3. «تو بهترین متخصص رزومه‌ی دنیایی با بیست سال سابقه‌ی استخدام و می‌دونی کارفرماها دنبال چی‌ان. این رزومه رو با دقت بخون و روراست بگو خوبه یا نه.»
  4. «به این رزومه نمره بده.»
جواب رو ببین

«دارم برای شغل حسابدار تازه‌کار تو یه شرکت کوچیک درخواست می‌دم. ۳ تا ضعیف‌ترین بخش این رزومه برای این شغل و راه درست کردنشون رو بگو.»

آره. شغل، مخاطب و نوع بازخوردی که می‌خواد رو آورد تو متن؛ برای همین یه تعریف کلی دیگه به‌عنوان ادامه به این متن نمی‌خوره.

مرور درس

  • دستیار هوش مصنوعی روی یه مدل زبانی ساخته شده که تکه‌تکه حدس می‌زنه بعدش چه متنی میاد.
  • پرامپت تو شروع اون متنه، پس جمله‌بندی دقیق تو جواب رو هدایت می‌کنه.
  • مدل هدف، مخاطب و موقعیتت رو نمی‌بینه مگه این‌که بنویسی‌شون.
  • پرامپت کوتاه و مبهم معمولی‌ترین جواب رو می‌گیره؛ چیزی که تو سرته رو اضافه کن تا جواب مال خودت بشه.

فقط نخونش، نگهش دار

پث‌وایز هر ایده رو درست قبل از اینکه فراموشش کنی با یه سؤال کوتاه برمی‌گردونه. رایگان روی اندروید و وب، به فارسی و انگلیسی.

Cafe Bazaar Myket باز کردن نسخه‌ی وب

همه‌ی درس‌های این دوره

  1. کارش حدس زدن کلمه‌ی بعدیه
  2. همه‌چی به کانتکست برمی‌گرده
  3. چرا از خودش می‌بافه
  4. چهار تکه: نقش، زمینه، کار، قالب
  5. فقط نگو، نشون بده
  6. محدودیت بذار، قدم‌به‌قدم بهترش کن
  7. کار بزرگ رو تکه‌تکه کن
  8. هم بذار مدل خودش استدلالش رو بازبینی کنه، هم خودت راستی‌آزماییش کن
  9. کار با متن طولانی
  10. نوشتن و ویرایش با هوش مصنوعی
  11. یاد گرفتن هر چیزی، سریع‌تر
  12. کتابخونه‌ی پرامپت‌هات و حواس‌جمع موندن