پث‌وایز

آموزش گیت و گیتهاب از صفردرس ۴ از ۱۲

برنچ در گیت: شاخه‌ها و نسخه‌های موازی پروژه

تو این بخش از آموزش گیت و گیتهاب از صفر یاد می‌گیری چطور با برنچ‌ها بدون ترس از خراب شدن کُد اصلی، شاخه‌های موازی بسازی و بین کارهات جابه‌جا بشی.

چیزی که از این درس می‌بری

  • برنچ تو گیت فقط یه برچسب سبُک روی کامیت‌هاست، نه یه کپی جداگونه از کل فایل‌های پروژه.
  • شاخه main نسخه اصلی و سالمه؛ کارهای جدید رو روی برنچ جدا بساز تا کُد اصلی هیچ‌وقت خراب نشه.
  • دستور git switch -c <name> برنچ جدید می‌سازه و می‌ره روش؛ با git switch main برمی‌گردی به شاخه اصلی.
فهرست این درس۷
  1. برنچ فقط یه برچسب متحرکه
  2. بوک‌مارک‌های چسبی روی دفتر
  3. سه دستور روزمره برای کار با برنچ
  4. دو روش برای اضافه کردن قابلیت جدید
  5. تله کار کردن روی main
  6. عادت‌های برنامه‌نویس‌های حرفه‌ای در گیت
  7. مرور درس

۰۱مفهوم اصلی

برنچ فقط یه برچسب متحرکه

خیلی از تازه‌کارها فکر می‌کنن ساختن برنچ یعنی کپی کردن کل پوشه پروژه تو یه جای دیگه. ولی تو گیت اصلاً این شکلی نیست. برنچ فقط یه برچسب متحرک و سبُک روی یه کامیت مشخصه. وقتی روی اون برنچ کامیت جدید ثبت می‌کنی، گیت فقط برچسب رو یه پله جلوتر می‌بره. به صورت پیش‌فرض، اسم اولین شاخه تو گیت main هست.

وقتی برنچ جدید می‌سازی، گیت فایل‌هات رو دو برابر نمی‌کنه؛ فقط یه فایل متنی ۴۱ بایتی می‌سازه که می‌گه این شاخه الان روی کدوم کامیت واستاده.

بوک‌مارک‌های چسبی روی دفتر

کامیت‌ها رو مثل صفحه‌های شماره‌دار یه دفتر فرض کن. برنچ یه دفتر دوم نیست؛ فقط یه بوک‌مارک چسبی رنگی روی آخرین صفحه‌ست. وقتی صفحه جدید می‌نویسی، بوک‌مارکت رو می‌کشی روی همون صفحه جدید. جایی که این تشبیه جواب نمی‌ده: تو گیت می‌تونی چندتا بوک‌مارک رو همزمان روی یه صفحه بذاری، و وقتی یکی‌شون با صفحه‌های جدید جلو میره، بقیه بوک‌مارک‌ها سر جای قبلی‌شون باقی می‌مونن.

خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۴

سارا یه ریپازیتوری با ۵۰۰ مگابایت کُد و فایل تصویری داره. اون برای طراحی تم شب، یه برنچ جدید به اسم dark-mode می‌سازه. گیت پشت صحنه روی هارد چیکار کرده؟

  1. کل پوشه ۵۰۰ مگابایتی رو توی یه پوشه مخفی کپی کرده
  2. یه برچسب کوچیک به کامیت فعلی وصل کرده بدون اینکه فایلی رو کپی کنه
  3. شاخه main رو قفل کرده تا سارا کارش تموم بشه و کسی دست بهش نزنه
  4. تمام کامیت‌های قبلی رو منتقل کرده به dark-mode و شاخه main رو خالی کرده
جواب رو ببین

یه برچسب کوچیک به کامیت فعلی وصل کرده بدون اینکه فایلی رو کپی کنه

درسته. برنچ تو گیت فقط یه برچسب کوچیکه که به هشِ کامیت اشاره می‌کنه. ساختن برنچ حتی تو پروژه‌های چند گیگابایتی هم تو کسری از ثانیه انجام می‌شه.

۰۳قدم‌به‌قدم

سه دستور روزمره برای کار با برنچ

  1. ۱. چک کردن برنچ‌ها: git branch

    لیست همه برنچ‌های لوکال رو نشون می‌ده. علامت ستاره نشون می‌ده الان روی کدوم شاخه واستادی (مثلاً main).

  2. ۲. ساختن و پریدن روی شاخه جدید: git switch -c new-feature

    فلگ -c مخفف create هست. این دستور برنچ جدید رو می‌سازه و بلافاصله تو رو می‌بره روی همون شاخه تا کارت رو شروع کنی.

  3. ۳. برگشتن به نسخه اصلی: git switch main

    تو رو برمی‌گردونه به شاخه اصلی. گیت فایل‌های داخل پوشه‌ت رو دقیقاً مطابق آخرین کامیتِ main می‌چینه.

دو روش برای اضافه کردن قابلیت جدید

کار مستقیم روی main

پُر از استرس و خطره. کُد نصفه‌کاره برنامه رو خراب می‌کنه. اگه باگ فوری پیش بیاد، نمی‌تونی نسخه سالم رو منتشر کنی چون کدهای آزمایشی قاطی برنامه‌ست.

کار روی برنچ جداگانه (Feature Branch)

امن و کاملاً ایزوله. با خیال راحت خرابکاری می‌کنی و تست می‌زنی. شاخه main همیشه سالم و آماده نصبه. اگه ایده جواب نداد، برنچ رو پاک می‌کنی و تموم.

خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۴

هر وضعیت رو به شیوه کاری مربوط به خودش وصل کن

مستقیم روی mainروی برنچ جداگانه

  • تست کردن یه کتابخونه آزمایشی نمودار در طول آخر هفته
  • جا گذاشتن کُد نصفه‌کاره که باعث می‌شه بقیه هم‌تیمی‌ها نتونن برنامه رو تست کنن
  • ساختن صفحه تنظیمات کاربر که تکمیلش چهار روز طول می‌کشه
  • کامیت کردن مستقیم تغییرات تست‌نشده وسط جلسه دمو با مشتری
  • امتحان کردن یه چیدمان جدید که ممکنه کلاً بندازیش دور
جواب رو ببین

مستقیم روی main: جا گذاشتن کُد نصفه‌کاره که باعث می‌شه بقیه هم‌تیمی‌ها نتونن برنامه رو تست کنن, کامیت کردن مستقیم تغییرات تست‌نشده وسط جلسه دمو با مشتری

روی برنچ جداگانه: تست کردن یه کتابخونه آزمایشی نمودار در طول آخر هفته, ساختن صفحه تنظیمات کاربر که تکمیلش چهار روز طول می‌کشه, امتحان کردن یه چیدمان جدید که ممکنه کلاً بندازیش دور

۰۵اشتباه رایج

تله کار کردن روی main

رایج‌ترین اشتباه تازه‌کارها اینه که همه کارهاشون رو مستقیم روی main انجام می‌دن. بدون اینکه چک کنن رو کدوم شاخه‌ان شروع به کدنویسی می‌کنن، ۱۰ تا کامیت ثبت می‌کنن، و یهو می‌بینن کدهای نصفه‌کاره افتاده رو نسخه اصلی. قبل از نوشتن کُد برای هر کار جدید، یه لحظه وایسا و چک کن: رو main هستی؟ اگه آره، اول یه برنچ بساز و برو روش.

تیم‌های حرفه‌ای شاخه main رو مثل خط قرمز می‌دونن: همیشه باید تست‌شده، پایدار و آماده تحویل به کاربر باشه. همه کارهای تازه روی شاخه‌های جداگونه انجام می‌شه.

مثال

git branch
* main

git switch -c add-search
Switched to a new branch 'add-search'

git branch
* add-search
  main

خروجی

* add-search
  main

دقت کن چطور دستور git branch برنچ فعال رو با علامت ستاره (*) مشخص می‌کنه.

خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۴

امید یه برنچ به اسم navbar-fix ساخت، ۳ تا کامیت روش زد و بعد دستور git switch main رو اجرا کرد. اون سه تا کامیت پاک شدن و از دست رفتن.

  1. درست
  2. نادرست
جواب رو ببین

نادرست

غلطه. وقتی شاخه رو عوض می‌کنی، گیت فقط فایل‌های توی پوشه‌ت رو عوض می‌کنه، هیچی پاک نمی‌شه. اون ۳ تا کامیت با خیال راحت سر جای خودشون روی navbar-fix هستن و با دستور git switch navbar-fix دوباره برمی‌گردن.

عادت‌های برنامه‌نویس‌های حرفه‌ای در گیت

  • قبل از کدنویسی چک کن: با git branch یا git status همیشه مطمئن شو رو کدوم برنچی.
  • اسم‌های معنادار بذار: به جای اسم‌های گنگی مثل test، از اسم‌هایی مثل fix-cart-bug یا nav-redesign استفاده کن که معلوم باشه قراره چیکار کنه.
  • روی برنچ با خیال راحت کامیت کن: چون برنچ‌ها ایزوله‌ان، قدم‌های کوچیک رو تند تند کامیت کن و نگران نباش.
  • شاخه main رو سالم نگه دار: هرگز کُد ناقص و تست‌نشده رو مستقیم به main نفرست.

خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۴

هر دستور گیت رو به وظیفه دقیقش وصل کن

  • git branch
  • git switch -c new-feature
  • git switch main
  • git checkout -b new-feature

شکل قدیمی‌تر همین دستور برای ساختن و رفتن روی برنچلیست برنچ‌های لوکال رو نشون می‌ده و می‌گه الان رو کدومیمحیط کاریت رو برمی‌گردونه به شاخه اصلی پروژهیه برنچ جدید می‌سازه و بلافاصله می‌ره روش

جواب رو ببین
  • git branch → لیست برنچ‌های لوکال رو نشون می‌ده و می‌گه الان رو کدومی
  • git switch -c new-feature → یه برنچ جدید می‌سازه و بلافاصله می‌ره روش
  • git switch main → محیط کاریت رو برمی‌گردونه به شاخه اصلی پروژه
  • git checkout -b new-feature → شکل قدیمی‌تر همین دستور برای ساختن و رفتن روی برنچ

۰۷جمع‌بندی

مرور درس

  • برنچ تو گیت فقط یه برچسب سبُک روی کامیت‌هاست، نه یه کپی جداگونه از کل فایل‌های پروژه.
  • شاخه main نسخه اصلی و سالمه؛ کارهای جدید رو روی برنچ جدا بساز تا کُد اصلی هیچ‌وقت خراب نشه.
  • دستور git switch -c <name> برنچ جدید می‌سازه و می‌ره روش؛ با git switch main برمی‌گردی به شاخه اصلی.
  • دستور git checkout -b شکل قدیمی همین کاره که تو مقاله‌های قبل از ۲۰۱۹ می‌بینیش؛ الان استاندارد git switch هست.

به سبک خودت یادش بگیر.

توی اپ از یادآی بخواه این درس رو ساده‌تر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیق‌تر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.

Cafe Bazaar Myket توی اپ شخصی‌سازیش کن