پث‌وایز

اینترنت چطور کار می‌کنهدرس ۱ از ۱۲

وقتی یه سایت رو باز می‌کنی چه اتفاقی می‌افته

کل مسیر رو از تایپ کردن یه آدرس تا دیدن صفحه روی گوشیت دنبال کن، و با پنج کلمه‌ای که بقیه‌ی این دوره روشون سوار می‌شه آشنا شو: سرور، آدرس IP، دی‌ان‌اس، درخواست، بسته.

چیزی که از این درس می‌بری

  • گوشی شما (کلاینت) درخواست می‌ده؛ کامپیوتر میزبان (سرور) با محتوای صفحه پاسخ میده.
  • سامانه DNS نام دامنه example.com رو به آدرس عددی 203.0.113.5 تبدیل می‌کنه تا اتصال ممکن بشه.
  • گوشی پس از دریافت آدرس، مستقیماً به سرور متصل شده و درخواست GET / رو ارسال می‌کنه.
فهرست این درس۴
  1. یکی باید جواب بده
  2. برای کامپیوتر، نام‌ها معنایی ندارند
  3. صفحه یک‌باره و یکپارچه فرستاده نمی‌شه
  4. مرور درس

۰۱اون طرف ماجرا

یکی باید جواب بده

دامنه example.com فقط یک نام معلق در هوا نیست، بلکه کامپیوتری است که همیشه روشن و در جایی منتظر نشسته تا کاربران ازش صفحه بخوان. به این کامپیوتر سرور (Server) می‌گن. دستگاه یا گوشی تو هم درخواستی رو مطرح می‌کنه؛ بهش می‌گن کلاینت (Client).

همیشه ساختار همینه: کلاینت یه درخواست (Request) می‌فرسته («این صفحه رو می‌خوام»)، و سرور با ارسال داده‌های صفحه بهش پاسخ میده.

خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۵

example.com رو تایپ می‌کنی و صفحه باز می‌شه. تو این مسیر، گوشیت چیه و کامپیوتری که صفحه روشه چیه؟

  1. گوشیت سرور و کامپیوتر صفحه کلاینته
  2. گوشیت کلاینت و کامپیوتر صفحه سروره
  3. هر دو سرورن، چون هر دو دیتا می‌فرستن
  4. هیچ‌کدوم؛ این اسم‌ها فقط برای روترهاست
جواب رو ببین

گوشیت کلاینت و کامپیوتر صفحه سروره

درسته. گوشیت می‌پرسه، پس کلاینته. کامپیوتری که صفحه روشه جواب می‌ده، پس سروره.

برای کامپیوتر، نام‌ها معنایی ندارند

شماره‌ی دوستت رو زیر نامش ذخیره می‌کنی و گوشیت رقم‌هاش رو به خاطر می‌سپاره. اینترنت هم دقیقاً همین شکلیه: example.com اسمی مناسب انسان‌هاست، ولی کامپیوترها همه‌چیز رو با یک شماره پیدا می‌کنن که بهش آدرس IP می‌گن. سامانه‌ای که این دفترچه تلفن گسترده رو نگه می‌داره و نام‌ها رو به شماره تبدیل می‌کنه، سامانه نام دامنه یا دی‌ان‌اس (DNS) است. تفاوت این تمثیل با واقعیت اینه که مخاطبین گوشی فقط دوستان تو هستن، اما DNS نشانی‌های تمام سرورهای اینترنت رو در بر داره و هر کسی می‌تونه ازش نشانی بخواد.

خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۵

کامپیوترها اصلاً از example.com برای پیدا کردن سرور استفاده نمی‌کنن؛ از یه آدرس IP عددی استفاده می‌کنن، و DNS همونیه که اسم رو تبدیل به اون عدد می‌کنه.

  1. درست
  2. نادرست
جواب رو ببین

درست

درسته. example.com برای اینه که آدم‌ها تایپ و حفظش کنن. کامپیوترها برای وصل شدن به یک شماره (آدرس IP) نیاز دارن و DNS وظیفه‌ی پیدا کردن و تحویل دادن این شماره رو به عهده داره.

قدم‌به‌قدم ببین

  1. پیش از شروع ارتباط
    ۱/۴پیش از شروع ارتباط

    تازه example.com رو در نوار آدرس تایپ کردی. هنوز داده‌ای جابه‌جا نشده: گوشی فقط نام دامنه رو می‌دونه، نه موقعیت مکانی سرور رو. DNS و سرور کم‌رنگ کشیده شدن چون هنوز هیچ‌کدوم درگیر این فرآیند نشدن.

  2. تبدیل نام دامنه به نشانی عددی
    ۲/۴تبدیل نام دامنه به نشانی عددی

    گوشیت از DNS آدرس عددی example.com رو استعلام می‌کنه؛ فلش‌های بنفش ارسال پرسش و بازگشت آدرس عددی (203.0.113.5) رو نشون می‌دن. این همون آدرس مشخصیه که ادامه‌ی این مسیر بر پایه‌ی اون کار می‌کنه.

  3. اتصال گوشی و درخواست محتوای صفحه
    ۳/۴اتصال گوشی و درخواست محتوای صفحه

    حالا که آدرس عددی مشخصه، فلش آبی مستقیماً از گوشی به سمت سرور همون آدرس حرکت می‌کنه و دیگر نیازی به DNS نیست. عبارت GET / خود درخواسته: «اطلاعات صفحه اصلی رو بفرست».

  4. دریافت تدریجی بسته‌ها و بارگذاری صفحه
    ۴/۴دریافت تدریجی بسته‌ها و بارگذاری صفحه

    نقاط نارنجی، بسته‌های کوچک داده (Packet) هستن که یکی پس از دیگری از سرور به سمت گوشیت حرکت می‌کنن. با رسیدن هر بسته، صفحه خط‌به‌خط روی نمایشگر لود می‌شه، نه این‌که منتظر بمونه کل محتوا یک‌جا برسه.

خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۵

با نگاه به تصویرها: DNS واقعاً با کدوم دو تا رد و بدل پیام می‌کنه؟

  1. گوشی و سرور، مستقیم، و DNS فقط تماشا می‌کنه
  2. فقط سرور و DNS؛ گوشیت بیرون این مرحله می‌مونه
  3. فقط گوشی و خود DNS؛ سرور تو این تبادل نیست
  4. هر سه‌تا با هم، تو یه رفت‌وبرگشت
جواب رو ببین

فقط گوشی و خود DNS؛ سرور تو این تبادل نیست

درسته. تو مرحله‌ی ۱، پیکان‌ها فقط گوشی و DNS رو به هم وصل می‌کنن: گوشی می‌پرسه، DNS با 203.0.113.5 جواب می‌ده. سرور تو این تبادل نیست.

۰۳تیکه‌تیکه

صفحه یک‌باره و یکپارچه فرستاده نمی‌شه

وقتی گوشیت آدرس رو پیدا کرد و صفحه رو درخواست داد، سرور محتوا رو به شکل یک فایل بزرگ و یک‌تکه ارسال نمی‌کنه، بلکه داده‌ها به قطعه‌های کوچکی به اسم بسته (Packet) خرد می‌شن، هر کدوم جداگانه فرستاده می‌شن و گوشی هنگام دریافت، اون‌ها رو دوباره کنار هم می‌چینه. به همین دلیله که صفحه از بالا به پایین کم‌کم لود می‌شه، نه این‌که ناگهانی ظاهر بشه.

به‌زودی یک درس کامل رو به بسته‌ها اختصاص می‌دیم؛ فعلاً فقط بدون «رسیدن صفحه» یعنی «رسیدن تعداد زیادی بسته‌ی کوچک داده، با ترتیبی مشخص».

خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۵

هر مورد رو به دسته‌ی درستش وصل کن

یک کامپیوتر استکامپیوتر نیست (شماره، سرویس جست‌وجو، یا پیام)

  • سرور example.com
  • گوشی شما (کلاینت)
  • 203.0.113.5
  • دی‌ان‌اس (سرویس جست‌وجو)
  • درخواست GET / برای صفحه
جواب رو ببین

یک کامپیوتر است: سرور example.com, گوشی شما (کلاینت)

کامپیوتر نیست (شماره، سرویس جست‌وجو، یا پیام): 203.0.113.5, دی‌ان‌اس (سرویس جست‌وجو), درخواست GET / برای صفحه

خودت رو امتحان کنسؤال ۵ از ۵

  1. تایپ کردن example.com تو نوار آدرس همون صفحه رو باز می‌کنه.
  2. تایپ کردن 203.0.113.5 تو نوار آدرس هم دقیقاً همون صفحه رو باز می‌کنه.

وقتی هر دو روش به یک صفحه ختم می‌شن، چه نتیجه‌ای درباره‌ی نیاز واقعی مرورگر برای برقراری اتصال می‌گیری؟

  1. مرورگر به نام دامنه نیاز داره و عدد تنها یک پشتیبانه
  2. مرورگر به آدرس IP عددی نیاز داره؛ نام دامنه فقط برای راحتی انسانه و DNS اون رو ترجمه می‌کنه
  3. به هر دو هم‌زمان نیاز داره وگرنه متصل نمی‌شه
  4. به هیچ‌کدوم نیاز نداره؛ موقعیت مکانی سرور رو حدس می‌زنه
جواب رو ببین

مرورگر به آدرس IP عددی نیاز داره؛ نام دامنه فقط برای راحتی انسانه و DNS اون رو ترجمه می‌کنه

دقیقاً. مقصد نهایی مرورگر همیشه آدرس IP است. نوشتن نام فقط مرحله‌ی استعلام DNS رو به مسیر اضافه می‌کنه؛ نوشتن مستقیم عدد، این مرحله رو حذف می‌کنه چون خودت آدرس رو دادی.

۰۴جمع‌بندی

مرور درس

  • گوشی شما (کلاینت) درخواست می‌ده؛ کامپیوتر میزبان (سرور) با محتوای صفحه پاسخ میده.
  • سامانه DNS نام دامنه example.com رو به آدرس عددی 203.0.113.5 تبدیل می‌کنه تا اتصال ممکن بشه.
  • گوشی پس از دریافت آدرس، مستقیماً به سرور متصل شده و درخواست GET / رو ارسال می‌کنه.
  • محتوای صفحه در قالب بسته‌های کوچک (Packets) ارسال می‌شه و به تدریج روی نمایشگر بارگذاری می‌گردد.

به سبک خودت یادش بگیر.

توی اپ از یادآی بخواه این درس رو ساده‌تر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیق‌تر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.

Cafe Bazaar Myket توی اپ شخصی‌سازیش کن