چیزی که از این درس میبری
- در اکثر ارتباطات، تنها گام بیسیم همان چند متر ابتدایی تا مودم یا دکل موبایل است.
- از مودم به بعد، دادهها تمام مسیر را در کابلهای زمینی و فیبرهای نوری کف اقیانوس طی میکنند.
- بیش از ۹۵ درصد ترافیک بینقارهای جهان از کابلهای اعماق دریا میگذرد، نه از ماهوارهها.
فهرست این درس۵
۰۱اولین گام ارتباطی
تنها بخش بیسیم، فقط چند متر اول مسیر است
سیگنال وایفای از مودم یا امواج نزدیکترین دکل مخابراتی، تنها بخش بیسیم در اکثر سفرهای اینترنتی هستند و فقط فاصلهای کوتاه در اطراف شما را پوشش میدهند. بلافاصله بعد از همین تکگام، دیگر هیچ بخشی از مسیر تا سرور مقصد بیسیم نیست: چند متر رادیویی در خانه، و سپس هزاران کیلومتر سیم، کابل مسی و فیبر نوری تا مقصد.
وقتی با دوستی در قارهای دیگر تماس تصویری میگیرید، گوشی شما فقط چند متر اول را با وایفای به مودم میفرستد. تقریباً تمام باقیمانده سفر، یعنی هزاران کیلومتر، کاملاً داخل کابل جریان دارد.
۰۲ادامه سفر در دنیای واقعی
از مودم خانگی تا آنسوی کره زمین
از مودم خانه، کابلی (اغلب فیبر نوری یا زوج سیم مسی) تا شرکت ارائهدهنده اینترنت (ISP) کشیده شده است. از آنجا کابلهای بزرگ زیرساخت بین شهرها و کشورها امتداد پیدا میکنند و نهایتاً به ایستگاههای ساحلی میرسند؛ جایی که کابلهای زیردریایی سیگنال نور را از کف اقیانوسها به قاره بعدی منتقل میکنند.
باز کردن سایتی در قاره دیگر: مودم خانگی ← شرکت اینترنت محلی ← کابل به ایستگاه ساحلی ← کابل اعماق اقیانوس ← ایستگاه ساحلی قاره مقصد ← اپراتور کشور مقصد ← دیتاسنتر و سرور اصلی.
خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۴
نیکا با پسرعمویش که در قارهای دیگر زندگی میکند تماس تصویری میگیرد. کدام گزینه نحوه انتقال بیشترین حجم دادههای این تماس را به درستی توصیف میکند؟
- تمام مسیر به صورت امواج رادیویی از این دکل به آن دکل پرتاب میشود
- سیگنال مستقیماً به ماهواره فضا رفته و از آنجا روی گوشی پسرعمویش فرود میآید
- وایفای تا مودم، و سپس تقریباً کل مسیر به وسیله کابلهای زمینی و فیبر نوری زیردریایی
- وایفای گوشی نیکا را بدون واسطه هیچ کابل یا سیمی مستقیماً به گوشی مقصد وصل میکند
جواب رو ببین
وایفای تا مودم، و سپس تقریباً کل مسیر به وسیله کابلهای زمینی و فیبر نوری زیردریایی
درسته. فقط فاصله گوشی تا مودم بیسیم است؛ از آنجا تا قاره مقصد، تمام دادهها به شکل پالسهای نور در کابلهای زمینی و کف اقیانوس حرکت میکنند.
۰۳مقصد نهایی
«فضای ابری (Cloud)» در واقع ساختمانی روی زمین است
مقصد نهایی تمام این سفرها یک «دیتاسنتر (مرکز داده)» است: ساختمانی بتنی و امن، پر از قفسههای سرور (رک)، سیستمهای خنککننده پرقدرت و ژنراتورهای برق اضطراری. «فضای ابری» فقط اصطلاحی جذاب و استعاری برای کامپیوترهای دیگران در یک دیتاسنتر واقعی است که آدرس دقیق پستی، دربان و حصارهای امنیتی دارد.
وقتی عکسهایتان را در «فضای ابری» ذخیره میکنید، آنها در واقع روی هارددیسکهای فیزیکی داخل یک ساختمان مشخص ذخیره میشوند. اگر برق آن ساختمان به کلی قطع شود، ابر شما موقتاً ناپدید میشود!
خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۴
عبارت «فضای ابری» به این دلیل انتخاب شده که فایلهای شما به صورت نامرئی و پراکنده در آسمان معلق هستند، نه در یک مکان فیزیکی مشخص.
- درست
- نادرست
جواب رو ببین
نادرست
کاملاً نادرسته! تمام فایلها، عکسها و دادههای ابری روی هارددیسکهای سختافزاری و کامپیوترهای واقعی در یک ساختمان مشخص (دیتاسنتر) قرار دارند. واژه «ابر» فقط یعنی مدیریت سرورها دست شما نیست، نه اینکه در هوا یا ناکجاآباد نگهداری میشوند.
قدمبهقدم ببین

۱/۴فقط گام اول بیسیم است گوشی با امواج وایفای (خطوط موجدار سمت چپ) به مودم میرسد. این تنها گام بیسیم در کل تصویر است! در ادامه مسیر، ساختمان اپراتور اینترنت، دریا، ایستگاه ساحلی و قفسههای سرور دیتاسنتر قرار دارند که هنوز روشن نشدهاند.

۲/۴اتصال کابلی مودم به مرکز ارائهدهنده اینترنت کابل نارنجی رنگی از مودم تا مرکز اپراتور اینترنت روشن میشود. این یک کابل فیزیکی مسی یا فیبر نوری است که از زیر خیابانها عبور کرده است. از این نقطه به بعد، سیگنال تا انتهای مسیر روی سیم و شیشه حرکت میکند.

۳/۴کابلکشی در اعماق اقیانوس تا قاره مقصد کابل متصل به اعماق دریا نفوذ کرده و در سواحل قاره دیگر، وارد یک ایستگاه فرود ساحلی میشود. این یکی از صدها کابل بینقارهای زیردریایی است که پالسهای نور را با سرعت سرسامآور در بستر اقیانوس جابهجا میکند.

۴/۴مسیر کامل فیزیکی: از مبدأ تا مقصد کابل به قفسههای سرور در دیتاسنتر میرسد و چراغهای آن روشن میشوند. پالسهای داده اکنون کل مسیر را طی میکنند: از وایفای گوشی تا مودم، اپراتور، بستر اقیانوس، و نهایتاً این ساختمان. این ساختمان واقعی همان چیزی است که به آن «کلود» میگویند.
خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۴
هر بخش از مسیر فیزیکی را به توصیف صحیح آن متصل کن:
- از گوشی تا مودم خانگی
- از مودم تا شرکت ارائهدهنده اینترنت
- بستر کف اقیانوس
- قفسههای سرور در مقصد
جواب رو ببین
- از گوشی تا مودم خانگی → تنها گام بیسیم در کل مسیر
- از مودم تا شرکت ارائهدهنده اینترنت → کابل مسی یا فیبر نوری زمینی
- بستر کف اقیانوس → کابل فیبر نوری زیردریایی
- قفسههای سرور در مقصد → مرکز داده (دیتاسنتر) یا همان فضای ابری
۰۴آسیبپذیری فیزیکی شبکه
وقتی یک کابل زیردریایی قطع میشود چه اتفاقی میافتد؟
کابلهای اعماق دریا واقعاً آسیب میبینند؛ معمولاً در اثر گیر کردن لنگر کشتیها، تورهای صیادی یا حتی زلزلههای کف اقیانوس. از آنجا که در هر مسیر بینالمللی چندین کابل موازی وجود دارد، ترافیک بلافاصله به شکل خودکار روی سایر کابلها هدایت میشود و کاربران شاید فقط کمی افت سرعت حس کنند. اما اگر چند کابل مهم یک منطقه همزمان قطع شوند، ارتباط یک کشور تا زمان رسیدن کشتیهای تخصصی تعمیر کابل (که گاهی هفتهها طول میکشد) به شدت مختل میشود.
کشوری که فقط به یک یا دو کابل زیردریایی متکی است، بسیار آسیبپذیرتر از کشوری با چندین مسیر کابلکشی مستقل است؛ به همین دلیل کشورها هزینههای سنگینی برای ایجاد مسیرهای پشتیبان (Redundancy) پرداخت میکنند.
خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۴
- یکی از کابلهای زیردریایی در یک مسیر پرتردد بر اثر برخورد لنگر کشتی پاره میشود.
- تمام کابلهای زیردریایی متصلکننده یک کشور به اینترنت جهانی، در طول یک هفته یکی پس از دیگری قطع میشوند.
چه تفاوتی در شدت تاثیر این دو اتفاق بر دسترسی روزمره کاربران وجود دارد؟
- مورد اول به سختی احساس میشود چون ترافیک روی سایر کابلها هدایت میگردد؛ اما مورد دوم میتواند ارتباط بخش اعظم کشور را قطع کند
- هر دو وضعیت دقیقاً قطعی سراسری یکسانی ایجاد میکنند، زیرا نوع حادثه در هر دو پارگی کابل است
- مورد اول وخیمتر است، زیرا یک تککابل اصلی بار ترافیکی بیشتری نسبت به چند کابل توزیعشده دارد
- هیچکدام تاثیری ندارند، زیرا ماهوارهها بلافاصله و به صورت خودکار جایگزین کابلها میشوند
جواب رو ببین
مورد اول به سختی احساس میشود چون ترافیک روی سایر کابلها هدایت میگردد؛ اما مورد دوم میتواند ارتباط بخش اعظم کشور را قطع کند
دقیقاً! تفاوت اصلی در «افزونگی (Redundancy)» است: وقتی چند کابل در یک مسیر وجود دارند، از دست رفتن یکی از آنها اختلال کمی ایجاد میکند؛ اما وقتی تمام کابلها قطع شوند، زیرساخت پشتیبانی باقی نمیماند.
۰۵جمعبندی
مرور درس
- در اکثر ارتباطات، تنها گام بیسیم همان چند متر ابتدایی تا مودم یا دکل موبایل است.
- از مودم به بعد، دادهها تمام مسیر را در کابلهای زمینی و فیبرهای نوری کف اقیانوس طی میکنند.
- بیش از ۹۵ درصد ترافیک بینقارهای جهان از کابلهای اعماق دریا میگذرد، نه از ماهوارهها.
- «فضای ابری» یک اصطلاح نمادین است؛ در واقعیت، دادههای شما در دیتاسنترهایی ملموس با قفسههای سرور فیزیکی ذخیره میشوند.
- قطع شدن یک تککابل معمولاً با تغییر خودکار مسیر دادهها جبران میشود؛ قطعی کامل فقط زمانی رخ میدهد که تمام کابلهای یک منطقه آسیب ببینند.
به سبک خودت یادش بگیر.
توی اپ از یادآی بخواه این درس رو سادهتر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیقتر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.