چیزی که از این درس میبری
- فرصتهای ناب معمولاً از طریق پیوندهای ضعیف به دست میآیند: آشنایانی که در محافل متفاوتی در رفتوآمد هستند.
- درخواست مشورت و تجربیات کنید نه کار؛ درخواستی کوچک و مشخص با زمان محدود، پاسخ مثبت را آسان میسازد.
- گفتگوی مشورتی یعنی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پرسش و پاسخ آماده، که با پرسیدن «دیگر با چه کسی صحبت کنم؟» خاتمه مییابد.
فهرست این درس۶
۰۱به سراغ چه کسانی برویم؟
قدرت پیوندهای ضعیف (Weak Ties)
در دههٔ ۱۹۷۰، جامعهشناسی به نام مارک گرانووتر شیوهٔ کاریابی افراد را بررسی کرد. در میان کسانی که از طریق آشنایان شغلی یافته بودند، رابط شغلی اغلب فردی بود که تنها گاهبهگاه او را میدیدند، نه یک دوست بسیار صمیمی. دوستان صمیمی شما در همان حلقهٔ ارتباطی شما حضور دارند و همان اخباری را میشنوند که شما میشنوید؛ اما آشنایان دور در محافل متفاوتی در گردشند و از فرصتهایی مطلع میشوند که به گوش شما نمیرسد.
نزدیکترین دوست شما همان چیزهایی را میداند که خودتان میدانید؛ اما همدانشگاهی قدیمی که دو سال است با او صحبت نکردهاید و اکنون در شرکتی مطلوب کار میکند، از اطلاعاتی باخبر است که در جستوجوهای اینترنتی پیدا نمیشوند.
مقایسهٔ دو شیوهٔ آغاز گفتگو
تقاضای مستقیم شغل
«آیا در شرکت شما موقعیت شغلی خالی وجود دارد؟» این پرسش طرف مقابل را در تنگنا قرار میدهد. اگر پاسخ منفی باشد گفتگو در همان نقطه به پایان میرسد و به طرف مقابل حس ناخوشایندی منتقل میکند.
درخواست مشورت و راهنمایی
«مسیر شما برای ورود به این حرفه چگونه بود و اگر جای من بودید چه گامی برمیداشتید؟» پاسخ دادن به این پرسش آسان و خوشایند است و اکثر افراد از اشتراک تجارب خود استقبال میکنند. اگر فرصت شغلی در شرکت وجود داشته باشد، خودبهخود در جریان گفتگو مطرح خواهد شد.
خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۵
پریسا حسابدار است و تصمیم دارد وارد حوزهٔ طراحی تجربهٔ کاربری (UX) شود. او تقریباً هیچ فردی را در این تخصص نمیشناسد. ارسال پیام نخست به چه کسی کارآمدتر است؟
- صمیمیترین دوستش که در بانک کار میکند و هر هفته با هم دیدار دارند
- یک همکلاسی قدیمی که سالهاست ارتباطی با او نداشته و اکنون طراح UX است
- مدیر ارشد طراحی یک شرکت بزرگ که هرگز او را ندیده است، با هدف درخواست کار
- هیچکس؛ او باید ابتدا یک دورهٔ کامل طراحی را بگذراند و سپس با اهالی این حرفه صحبت کند
جواب رو ببین
یک همکلاسی قدیمی که سالهاست ارتباطی با او نداشته و اکنون طراح UX است
کاملاً درست است. آن همکلاسی قدیمی یک «پیوند ضعیف» درون حوزهٔ کاری هدف پریسا به شمار میرود. پیشینهٔ مشترک تحصیلی احتمال پاسخگویی را بسیار بالا میبرد و او تصویر عینی و ملموسی از واقعیتهای این حرفه دارد.
۰۳قدمبهقدم
نقشهبرداری از شبکهٔ ارتباطی کنونی
- فهرست کردن ۳۰ نام
همکلاسیها، اساتید، همکاران سابق، همراهان دورههای آموزشی، اعضای گروههای تخصصی، و بستگان و آشنایان آنها را بدون پیشداوری در یک فهرست بنویسید.
- مشخص کردن افراد نزدیک به حوزهٔ هدف
کنار نام کسانی که در حوزهٔ هدف شما شاغلند یا با آن در ارتباطند ستاره بگذارید. همچنین افرادی را که صرفاً دایرهٔ ارتباطات بسیار گستردهای دارند علامت بزنید.
- انتخاب پنج نفر برای آغاز گفتگو
پنج نفری را برگزینید که دیدگاههای مفیدتری دارند و زمینهٔ ارتباطی صمیمانهتری با آنها حس میکنید. کنار نام هر کدام یک دلیل مشخص برای تمایل به گفتگو یادداشت نمایید.
گفتگوی میدانی / مشورتی (Informational Interview)
گفتگویی کوتاه و هدفمند (معمولاً ۱۵ تا ۲۰ دقیقه) که در آن دربارهٔ ماهیت شغل، مسیر حرفهای و تجربیات طرف مقابل سوال میپرسید. در این نشست هرگز تقاضای شغل نمیکنید، بلکه با چند پرسش ساختاریافته وارد گفتگو میشوید و حتماً رأس زمان مقرر گفتگو را به پایان میرسانید.
«یک هفتهٔ کاری معمول برای شما چگونه سپری میشود؟»، «در سال نخست فعالیت، چه مهارتهایی بیشترین اثرگذاری را داشتند؟»، «آیا فرد دیگری را میشناسید که گفتگو با او برای من مفید باشد؟»
خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۵
پذیرش کدام درخواستها برای طرف مقابل آسانتر یا دشوارتر است؟
- «آیا ممکن است ۱۵ دقیقه دربارهٔ مسیر انتقال شغلیتان به حوزهٔ تحلیل داده گفتگو کنیم؟»
- «میتوانید در شرکتتان برای من یک موقعیت کاری جور کنید؟»
- «کدام مهارت بود که آرزو داشتید پیش از آغاز سال اول کاریتان آموخته بودید؟»
- «من دنبال هر شغلی هستم، اگر فرصتی سراغ داشتید خبرم کنید.»
- «آیا فرد دیگری را در این حوزه میشناسید که مشورت با او به من کمک کند؟»
- «ممکن است مرا به مدیر خود معرفی کنید؟» (در نخستین پیام به فردی ناآشنا)
جواب رو ببین
پذیرش آسان و کمتنش: «آیا ممکن است ۱۵ دقیقه دربارهٔ مسیر انتقال شغلیتان به حوزهٔ تحلیل داده گفتگو کنیم؟», «کدام مهارت بود که آرزو داشتید پیش از آغاز سال اول کاریتان آموخته بودید؟», «آیا فرد دیگری را در این حوزه میشناسید که مشورت با او به من کمک کند؟»
پذیرش دشوار و همراه با معذب شدن: «میتوانید در شرکتتان برای من یک موقعیت کاری جور کنید؟», «من دنبال هر شغلی هستم، اگر فرصتی سراغ داشتید خبرم کنید.», «ممکن است مرا به مدیر خود معرفی کنید؟» (در نخستین پیام به فردی ناآشنا)
مثال
سلام کاوه جان،
امیدوارم حالت عالی باشه. ما در سال ۱۴۰۰ همکلاسی درس آمار بودیم.
دیدم که در حال حاضر به عنوان تحلیلگر داده در حوزهٔ لجستیک فعالیت میکنی.
من در حال گذار شغلی از حسابداری به تحلیل داده هستم و دریافت
۱۵ دقیقه از تجربیات ارزشمندت برای من بسیار راهگشا خواهد بود:
اینکه فضای روزمرهٔ کار چگونه است و در آغاز مسیر چه مهارتهایی بیش از همه به کارت آمد.
آیا هفتهٔ آینده زمان کوتاهی برای یک گفتگوی تلفنی یا آنلاین داری؟
اگر سرت شلوغ است اصلاً مشکلی نیست و کاملاً درک میکنم.
ارادتمند،
لیلاحدود ۷۰ کلمه: یادآوری پیشینهٔ آشنایی، چرایی انتخاب مخاطب، درخواستی کوچک و مشخص، تعیین محدودهٔ زمانی، و گشودن مسیری محترمانه برای رد درخواست.لیلا ابتدا نمایهٔ کاوه را با دقت بررسی کرده است؛ بنابراین دربارهٔ اطلاعاتی که به آسانی آنلاین قابل دسترسی است پرسشی مطرح نمیکند.
خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۵
نیما تاکنون با سحر که در شرکت مورد علاقهٔ او کار میکند صحبتی نداشته است. تقاضای معرفی (Referral) در همان نخستین پیام مستقیمترین راه است، بنابراین بهترین نقطه برای شروع به شمار میرود.
- درست
- نادرست
جواب رو ببین
نادرست
نادرست است. معرفی رزومه بدین معناست که سحر اعتبار حرفهای خود را خرج نیما کند، در حالی که هنوز هیچ دلیلی برای اعتماد به توانمندی او ندارد. گفتگو را با پرسشی کوتاه دربارهٔ تجربیات کاری سحر آغاز کنید. اگر رابطه مثبت پیش برود و موقعیت مناسبی هم وجود داشته باشد، معرفی به صورت طبیعی و حتی به پیشنهاد خود سحر اتفاق خواهد افتاد.
اصول حین گفتگو و اقدامات پس از آن
- سه یا چهار پرسش کلیدی آماده داشته باشید و بیشتر از آنچه صحبت میکنید گوش بسپارید.
- همواره زمان را کنترل کنید. وقتی زمان مقرر به پایان رسید، حتی اگر گفتگو روان پیش میرود، پیشنهاد پایان جلسه را مطرح کنید.
- در دقایق پایانی بپرسید: «به نظر شما با چه شخص دیگری گفتگو کنم؟» بدین ترتیب یک گفتگو به سه ارتباط تازه تبدیل میشود.
- در همان روز پیام تشکری ارسال کنید و به یک نکتهٔ کاربردی که قصد اجرای آن را دارید اشاره نمایید. جدولی از افراد و تاریخ گفتگوها داشته باشید.
خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۵
هر موقعیت را به مناسبترین گام بعدی متصل کنید
- هیچ فردی را در حوزهٔ شغلی هدف خود نمیشناسید
- یکی از آشنایان در شرکتی ایدهآل مشغول به کار است
- یک مکالمهٔ مشورتی مفید به پایان رسیده است
- مخاطب از همکاری یاد میکند که تخصص عمیقتری دارد
جواب رو ببین
- هیچ فردی را در حوزهٔ شغلی هدف خود نمیشناسید → آغاز ارتباط از طریق پیوندهای ضعیف: همکلاسیها، همکاران سابق و دوستان دور
- یکی از آشنایان در شرکتی ایدهآل مشغول به کار است → درخواست گفتگویی ۱۵ دقیقهای پیرامون تجربهٔ کاری او
- یک مکالمهٔ مشورتی مفید به پایان رسیده است → ارسال یادداشت تشکر در همان روز
- مخاطب از همکاری یاد میکند که تخصص عمیقتری دارد → پرسش مودبانه دربارهٔ امکان معرفی شما به آن همکار
خودت رو امتحان کنسؤال ۵ از ۵
آرش فردی درونگراست و از حضور در همایشهای بزرگ شبکهسازی پرهیز میکند. تا پایان قرارداد کاری فعلی او شش هفته زمان باقی است. کدام رویکرد بیشترین همخوانی را با این درس دارد؟
- شرکت در یک همایش بزرگ و پخش رزومه میان بیشترین افراد ممکن در یک روز
- صبر کردن تا زمانی که اعتمادبهنفس بیشتری برای صحبت با افراد پیدا کند، سپس اقدام نماید
- ارسال پیام به دو یا سه آشنا در هر هفته و پرسش از تجربیات شغلی آنها
- صرفنظر کامل از شبکهسازی و اختصاص تمام ساعات به ثبت درخواستهای آنلاین بیشتر
جواب رو ببین
ارسال پیام به دو یا سه آشنا در هر هفته و پرسش از تجربیات شغلی آنها
صحیح است. پیامهای نوشتاری کوتاه به پیوندهای ضعیف کاملاً با روحیهٔ افراد آرام و درونگرا سازگار است؛ ارسال چند پیام در هفته تا پایان قرارداد به بیش از ده گفتگوی ارزشمند منتهی خواهد شد.
۰۶جمعبندی
مرور نکات کلیدی درس
- فرصتهای ناب معمولاً از طریق پیوندهای ضعیف به دست میآیند: آشنایانی که در محافل متفاوتی در رفتوآمد هستند.
- درخواست مشورت و تجربیات کنید نه کار؛ درخواستی کوچک و مشخص با زمان محدود، پاسخ مثبت را آسان میسازد.
- گفتگوی مشورتی یعنی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پرسش و پاسخ آماده، که با پرسیدن «دیگر با چه کسی صحبت کنم؟» خاتمه مییابد.
- معرفی شغلی ثمرهٔ ایجاد اعتماد است؛ بنابراین ابتدا رابطه را بسازید و همواره در همان روز پیام تشکر بفرستید.
به سبک خودت یادش بگیر.
توی اپ از یادآی بخواه این درس رو سادهتر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیقتر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.