چیزی که از این درس میبری
- هر اطلاعاتی که بهصورت عمومی منتشر میکنید، مصالحی برای ساخت سناریوهای فیشینگ باورپذیرتر است.
- به برنامهها تنها دسترسیهای حیاتی بدهید و گزینهٔ «تنها هنگام استفاده از برنامه» را برگزینید.
- در پیامرسانها، نمایش شماره، تصویر نمایه، آخرین بازدید و مجوز افزودن به گروهها را به «مخاطبین من» محدود سازید.
فهرست این درس۶
۰۱دادههای خام فریب
کلاهبرداران از محتوای پستهای شما سوءاستفاده میکنند
پیامی که به نام مدرسهٔ فرزند، محل کار شما یا برنامهٔ سفرتان اشاره دارد، احساس واقعی بودن ایجاد میکند، زیرا بخشی از آن حقیقت دارد. بخش عمدهٔ این اطلاعات از پستهای عمومی، مشخصات حسابها و گروههای مجازی استخراج میشود. هرچه افراد غریبه در چند دقیقه اطلاعات کمتری دربارهٔ شما به دست آورند، فریب دادن شما برای آنها دشوارتر خواهد بود.
«سلام، از دفتر مدرسه تماس میگیرم؛ دخترتان سحر در زنگ ورزش آسیب دیده، هزینهٔ درمانگاه را از طریق این پیوند پرداخت کنید.» نام فرزند و نام مدرسه مستقیماً از یک تبریک تولد عمومی در شبکههای اجتماعی برداشته شده بود.
خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۴
پریسا در فرودگاه تصویری عمومی منتشر میکند که شامل کارت پرواز او و این نوشته است: «بالاخره دو هفته استانبول!» بخش پرخطر و آسیبپذیر این تصویر کدام است؟
- هیچ بخشی؛ زیرا استوری پس از ۲۴ ساعت حذف میشود و خطری ندارد
- مشخصات درجشده روی کارت پرواز و اعلام عمومی خالی بودن منزل به مدت دو هفته
- نام بردن از شهر مقصد، زیرا شرکت هواپیمایی او را آشکار میسازد
- استفاده از واژهٔ «بالاخره»، زیرا نشان میدهد او اهل سفرهای مداوم نیست
جواب رو ببین
مشخصات درجشده روی کارت پرواز و اعلام عمومی خالی بودن منزل به مدت دو هفته
بله، کاملاً درست است. نام مسافر و کد رهگیری روی کارت پرواز برای دسترسی به سامانهٔ رزرو پرواز کافی است؛ از سوی دیگر، اعلام عمومی سفر دوهفتهای مشخص میکند خانهٔ او برای مدتی طولانی خالی از سکنه است. او میتواند تصاویر سفر را پس از بازگشت به اشتراک بگذارد.
۰۲دسترسی برنامهها
به هر برنامه صرفاً دسترسیهای لازم برای وظیفهاش را بدهید
تلفن همراه پیش از دسترسی برنامهها به موقعیت مکانی، مخاطبین، دوربین، میکروفون یا گالری تصاویر از شما اجازه میگیرد. یک پرسش ساده بپرسید: آیا این برنامه برای انجام کارکرد اصلیاش به این دسترسی نیاز دارد؟ در صورت لزوم، گزینهٔ «تنها هنگام استفاده از برنامه» (Only while using the app) را انتخاب کنید. همواره میتوانید این مجوزها را در بخش تنظیمات دستگاه مدیریت و لغو نمایید.
یک برنامهٔ مسیریاب هنگام رانندگی نیازمند موقعیت مکانی است، اما در ساعت ۳ بامداد و هنگام خواب شما هیچ نیازی به دانستن آن ندارد.
تشبیه: دسترسی تعمیرکاران به بخشهای خانه
لولهکشی که برای تعمیر شیر آب میآید نیازمند کلید در ورودی ساختمان است، نه کلید کشوی مدارک و میز کار شما. دسترسیهای نرمافزاری نیز دقیقاً همینگونهاند: هر برنامه تنها باید به بخشهایی که مستقیماً به وظیفهاش مربوط است دست یابد. البته یک تفاوت اساسی وجود دارد: شما میتوانید دسترسی برنامه را بعداً لغو کنید، اما دادههایی که برنامه پیشتر رونوشت برداشته است (مانند فهرست کامل مخاطبین شما)، در سرورهای آنها باقی میماند.
خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۴
آیا مجوز درخواستی با کاربرد برنامه تناسب منطقی دارد؟
- برنامهٔ نقشه و مسیریاب درخواست موقعیت مکانی دارد
- برنامهٔ چراغقوه تقاضای دسترسی به مخاطبین را دارد
- برنامهٔ تماس تصویری به دوربین و میکروفون نیاز دارد
- یک برنامهٔ ماشینحساب دسترسی دائمی به موقعیت مکانی میخواهد
- برنامهٔ ویرایش تصویر مجوز دسترسی به عکسها را مطالبه میکند
- یک بازی معمایی ساده تقاضای خواندن پیامکها را دارد
جواب رو ببین
منطقی و متناسب: برنامهٔ نقشه و مسیریاب درخواست موقعیت مکانی دارد, برنامهٔ تماس تصویری به دوربین و میکروفون نیاز دارد, برنامهٔ ویرایش تصویر مجوز دسترسی به عکسها را مطالبه میکند
مشکوک و غیرضروری: برنامهٔ چراغقوه تقاضای دسترسی به مخاطبین را دارد, یک برنامهٔ ماشینحساب دسترسی دائمی به موقعیت مکانی میخواهد, یک بازی معمایی ساده تقاضای خواندن پیامکها را دارد
۰۴پیامرسانها
تنظیماتی که دسترسی غریبهها به شما را محدود میکند
اکثر پیامرسانها به شما امکان میدهند مشخص کنید چه کسانی میتوانند شماره تلفن، تصویر نمایه (پروفایل) و زمان آخرین حضور (Last Seen) شما را ببینند یا شما را به گروهها بیفزایند و تماس صوتی برقرار کنند. این تنظیمات در حالت اولیه معمولاً روی «همگان» است. تغییر آنها به «مخاطبین من» بخش عمدهای از پیامهای کلاهبرداری، ادعاهای پشتیبانی دروغین و عضویتهای ناخواسته در گروهها را مسدود میکند.
فرد غریبهای که نه شماره و تصویر نمایهٔ شما را میبیند و نه امکان افزودن شما به گروهی را دارد، عملاً بهانهای برای آغاز تعامل فریبکارانه نخواهد داشت.
۰۵قدمبهقدم
بازبینی دهدقیقهای حریم خصوصی
- دسترسیهای سیستمعامل
بخش حریم خصوصی و مجوزها (Permissions) را در تنظیمات باز کنید؛ دسترسیهای موقعیت، مخاطبین و میکروفون را بازبینی کرده و موارد غیرضروری را غیرفعال نمایید.
- حریم خصوصی در پیامرسانها
گزینههای مشاهدهٔ شماره، تصویر پروفایل، زمان آخرین حضور، تماسها و افزودن به گروهها را روی «مخاطبین من» یا «هیچکس» تنظیم کنید.
- حسابهای شبکههای اجتماعی
بررسی کنید که آیا حساب شما حتماً باید عمومی باشد یا خیر. بیوگرافی و پستهای قدیمی خود را دربارهٔ اطلاعات محل سکونت، محل کار و اعضای خانواده بازبینی کنید.
- جستجوی نام خود در اینترنت
نام و شماره تلفن خود را در موتورهای جستجو کاوش کنید؛ هر اطلاعاتی که غریبهها در پنج دقیقه بیابند، دستمایهٔ حملات مهندسی اجتماعی خواهد شد.
خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۴
علی تصویری از بالکن خانهٔ خود را برای حفظ کیفیت، «بهصورت فایل» در پیامرسان ارسال میکند. این فایل ممکن است همچنان دادههای موقعیت مکانی دقیق محل ثبت عکس را به همراه داشته باشد.
- درست
- نادرست
جواب رو ببین
درست
کاملاً درست است. اگر تنظیم موقعیت مکانی دوربین فعال باشد، مختصات جغرافیایی (دادههای EXIF) درون فایل تصویر ذخیره میشود. فشردهسازی خودکار تصاویر معمولاً این متادیتا را حذف میکند، اما ارسال بهصورت فایل، اطلاعات خام از جمله موقعیت مکانی را دستنخورده منتقل میسازد. میتوانید ثبت موقعیت مکانی را در تنظیمات دوربین غیرفعال کنید.
خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۴
افراد ناشناس مکرراً لیلا را به گروههای «قرعهکشی و جوایز» اضافه کرده و سپس در پیام خصوصی با او ارتباط برقرار میکنند. مؤثرترین راهکار چیست؟
- به محض عضویت ناخواسته در هر گروه، بلافاصله آن را ترک کند
- تصویر نمایهٔ خود را به تصویری کارتونی تغییر دهد تا توجه کمتری جلب کند
- تمام گروهها را گزارش کند و منتظر بماند تا پیامرسان هویت افراد اضافه کننده را مسدود سازد
- افزودن به گروهها را صرفاً به مخاطبین محدود کرده و شماره تلفن خود را از دید عموم پنهان کند
جواب رو ببین
افزودن به گروهها را صرفاً به مخاطبین محدود کرده و شماره تلفن خود را از دید عموم پنهان کند
دقیقاً درست است. این اقدام مجرای اصلی ورود کلاهبرداران را مسدود میسازد. خروج تکبهتک از گروهها صرفاً واکنشی به عواقب است و هرگز جلوی دعوتهای بعدی را نمیگیرد.
۰۶جمعبندی
مرور درس
- هر اطلاعاتی که بهصورت عمومی منتشر میکنید، مصالحی برای ساخت سناریوهای فیشینگ باورپذیرتر است.
- به برنامهها تنها دسترسیهای حیاتی بدهید و گزینهٔ «تنها هنگام استفاده از برنامه» را برگزینید.
- در پیامرسانها، نمایش شماره، تصویر نمایه، آخرین بازدید و مجوز افزودن به گروهها را به «مخاطبین من» محدود سازید.
- هرگز تصاویری از مدارک هویتی، کارتهای بانکی، کدهای پیامکی یا پاسخ پرسشهای امنیتی منتشر نکنید.
به سبک خودت یادش بگیر.
توی اپ از یادآی بخواه این درس رو سادهتر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیقتر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.