پث‌وایز

امنیتت رو تو اینترنت حفظ کن (Stay Safe Online) · درس ۱۱ از ۱۲ · ۱۲ دقیقه

پشتیبان‌گیری: قانون ۳-۲-۱

با قانون ۳-۲-۱ مطمئن می‌شی هیچ دزدی، خرابی یا باج‌افزاری به‌تنهایی نمی‌تونه عکس‌ها و مدارکت رو ازت بگیره، و می‌فهمی چرا همگام‌سازی به‌تنهایی پشتیبان نیست.

چی داده‌هات رو می‌بره

پنج راهی که فایل‌ها غیب می‌شن

گم شدن یا دزدی، خرابی، باج‌افزار یا بدافزارهای دیگه، قفل شدن یه حساب به روت، و اشتباه‌های ساده مثل پاک کردن پوشه‌ی اشتباهی. یه برنامه‌ی پشتیبان‌گیری خوب جواب هر پنج تا رو داره، نه فقط اونی که امروز بهش فکر می‌کنی.

کپی‌ای که روی یه فلش تو همون کیف لپ‌تاپه، از شکستن صفحه جون سالم به در می‌بره. از دزدیده شدن کیف نه.

قانون ۳-۲-۱

قانون پشتیبان‌گیری

از هر چیزی که جایگزین نداره ۳ نسخه نگه دار (اصلش به‌علاوه‌ی دو تا پشتیبان)، روی ۲ نوع حافظه‌ی متفاوت (مثلاً گوشیت و یه هارد اکسترنال)، و ۱ نسخه جای دیگه: تو فضای ابری یا یه آدرس دیگه. این‌طوری هیچ اتفاقی به‌تنهایی به همه‌ی نسخه‌ها نمی‌رسه.

عکس‌ها روی گوشیت، یه کپی ماهانه روی هارد اکسترنال تو خونه، و یه هارد دوم که خونه‌ی پدر و مادرت نگه می‌داری. سه نسخه، دو نوع، یکی دور.

خودت رو امتحان کن

شادی عکس‌هاش رو روی گوشیش نگه می‌داره و هر ماه یه کپی‌شون رو می‌ریزه روی یه فلش که تو کیفشه، کنار همون گوشی. با معیار ۳-۲-۱، مهم‌ترین چیزی که کم داره چیه؟

  1. هیچی: دو نسخه روی دو نوع حافظه کافیه
  2. یه فلش سریع‌تر، که کپی ماهانه زودتر تموم بشه
  3. یه نسخه جای دیگه، چون با دزدیده شدن یه کیف هر دوش می‌ره
  4. عکس‌ها فقط باید تو فضای ابری باشن، چون فلش خیلی راحت خراب می‌شه
جواب رو ببین

یه نسخه جای دیگه، چون با دزدیده شدن یه کیف هر دوش می‌ره

درسته. دو تا نسخه‌ش با هم این‌ور و اون‌ور می‌رن، پس یه دزدی یا یه لیوان چای برگشته می‌تونه هر دو رو ببره. یه نسخه تو خونه، پیش خانواده یا تو فضای ابری این مشکل رو حل می‌کنه.

همگام‌سازی با پشتیبان‌گیری یکی نیست

همگام‌سازی (Sync)

دو جا رو عین هم نگه می‌داره. فایلی رو روی گوشیت پاک کنی، تو فضای ابری هم پاک می‌شه. اگه باج‌افزار فایل‌هات رو به‌هم بریزه، نسخه‌های به‌هم‌ریخته هم ممکنه همگام بشن. بعضی سرویس‌ها یه سطل زباله یا نسخه‌های قبلی رو برای یه مدت محدود نگه می‌دارن، که اگه زود بفهمی کمک می‌کنه.

پشتیبان (Backup)

یه نسخه‌ی جدا از یه لحظه‌ی مشخص که می‌تونی بهش برگردی. تغییرهای گوشیت تا پشتیبان‌گیری بعدی بهش نمی‌رسه، و ابزارهای پشتیبان‌گیری خوب چند تا نسخه‌ی قدیمی‌تر رو هم نگه می‌دارن.

خودت رو امتحان کن

پوشه‌ی مدارک دنیل خودکار با یه سرویس ابری همگام می‌شه. همین به‌تنهایی یعنی باج‌افزار روی لپ‌تاپش نمی‌تونه فایل‌هاش رو ازش بگیره.

جواب رو ببین

نادرست

غلطه. همگام‌سازی تغییرها رو کپی می‌کنه و فایل رمزگذاری‌شده هم یه تغییره. ممکنه نسخه‌ی ابریش هم پر بشه از همون فایل‌های به‌هم‌ریخته. اگه سرویس نسخه‌های قبلی رو به‌اندازه‌ی کافی نگه داره شاید نجاتش بده، ولی چیزی که خیالش رو راحت می‌کنه یه پشتیبان آفلاینه.

یه برنامه‌ی پشتیبان‌گیری تو یه بعدازظهر

  1. چیزهایی که جایگزین ندارن رو لیست کن

    عکس و فیلم، مدارک و اسکن‌ها، مخاطب‌ها، چت‌های مهم، و کدهای بازیابی ورود دومرحله‌ایت.

  2. پشتیبان‌گیری خودکار گوشی رو روشن کن

    روی یه سرویس ابری یا روی کامپیوترت؛ هر کدوم که جایی که زندگی می‌کنی مطمئن‌تر کار می‌کنه. خودکار از نیت خوب بهتره.

  3. یه کپی آفلاین ماهانه اضافه کن

    همه‌چی رو روی یه هارد اکسترنال کپی کن، بعد جداش کن. یه یادآور تو تقویمت بذار.

  4. یه نسخه رو بیرون از خونه نگه دار

    یه نسخه‌ی ابری، یا یه هارد دوم خونه‌ی یکی از فامیل که هر چند وقت یه بار جاشون رو عوض می‌کنی.

  5. بازگردانی رو امتحان کن

    چند تا فایل رو انتخاب کن و واقعاً از روی پشتیبان بازشون کن. هر چند ماه یه بار تکرارش کن.

خودت رو امتحان کن

هر اتفاق رو به نسخه‌ای وصل کن که نجاتت می‌ده

جواب رو ببین
  • گوشیت تو مترو دزدیده می‌شه → پشتیبان خودکار روی فضای ابری یا کامپیوترت
  • باج‌افزار لپ‌تاپت رو قفل می‌کنه → هارد اکسترنالی که وصل نبود
  • ماه پیش یه پوشه رو اشتباهی پاک کردی → پشتیبانی که نسخه‌های قدیمی‌تر رو نگه می‌داره
  • لوله می‌ترکه و خونه رو آب می‌گیره → نسخه‌ای که تو یه آدرس دیگه‌ست

از کلیدها هم پشتیبان بگیر

ورود به حساب‌هات هم جزو برنامه‌ی پشتیبان‌گیریه

گم شدن گوشی ممکنه یعنی گم شدن اپ احراز هویت (Authenticator) هم. کدهای بازیابیت رو چاپ‌شده یا تو مدیر رمزت نگه دار، و ببین اپ احراز هویتت می‌تونه از کدهاش پشتیبان بگیره یا منتقلشون کنه. از خود پشتیبان هم محافظت کن: هارد پشتیبان یه کپی از همه‌چیته، پس اگه پشتیبانی می‌کنه، رمز یا رمزگذاری روش بذار.

هاردی با عکس‌های ده سال و اسکن کارت ملیت، بدون رمز تو یه کشو، هدیه‌ایه برای هر کسی که پیداش کنه.

خودت رو امتحان کن

کوروش داره گوشیش رو عوض می‌کنه. اپ احراز هویت روی گوشی قدیمی کدهای ایمیل و بانکش رو داره. قبل از پاک کردن گوشی قدیمی چی‌کار کنه؟

  1. کار خاصی لازم نیست: کدها با سیم‌کارتش منتقل می‌شن
  2. اول گوشی رو پاک کنه، بعد اپ احراز هویت رو روی گوشی جدید از اول راه بندازه
  3. کدها رو به گوشی جدید منتقل کنه و ورود به هر حساب رو امتحان کنه
  4. گوشی قدیمی رو برای احتیاط برای همیشه تو کشو نگه داره
جواب رو ببین

کدها رو به گوشی جدید منتقل کنه و ورود به هر حساب رو امتحان کنه

درسته. گوشی قدیمی رو فقط وقتی پاک کنه که همه‌ی حساب‌ها با گوشی جدید باز می‌شن، و کدهای بازیابیش رو یه جای امن داشته باشه که اگه یکی باز نشد.

مرور درس

  • ۳-۲-۱: سه نسخه، روی دو نوع حافظه، یکیش یه جای دیگه.
  • همگام‌سازی همه‌چی رو یکی نگه می‌داره، اشتباه‌ها و باج‌افزار هم. پشتیبان بهت اجازه می‌ده برگردی.
  • یه نسخه رو آفلاین نگه دار: پشتیبان بگیر، بعد جداش کن.
  • از کدهای بازیابیت هم پشتیبان بگیر و هر چند ماه یه بار بازگردانی رو امتحان کن.

فقط نخونش، نگهش دار

پث‌وایز هر ایده رو درست قبل از اینکه فراموشش کنی با یه سؤال کوتاه برمی‌گردونه. رایگان روی اندروید و وب، به فارسی و انگلیسی.

Cafe Bazaar Myket باز کردن نسخه‌ی وب

همه‌ی درس‌های این دوره

  1. حساب‌ها واقعاً چطوری دزدیده می‌شن
  2. رمزهای قوی‌ای که لازم نیست حفظشون کنی
  3. ورود دومرحله‌ای: رمز دزدیده‌شده دیگه کافی نیست
  4. فیشینگ: پیامی که می‌خواد عجله کنی
  5. صفحه‌ی جعلی، درگاه پرداخت جعلی و اپ جعلی
  6. کلاهبرداری با پیامک، تماس و پیام‌رسان
  7. پرداخت کن، بدون اینکه کارتت رو دو دستی تقدیم کنی
  8. وای‌فای عمومی و شبکه‌ی خونه
  9. کمتر به اشتراک بذار، از قصد
  10. دیگه «بعداً» رو نزن
  11. پشتیبان‌گیری: قانون ۳-۲-۱
  12. اگه هک شدی: ساعت اول