پث‌وایز

محاسبات ذهنی سریعدرس ۶ از ۱۲

مربع اعداد و تکنیک‌های سریع

مربع هر عددی که به ۵ ختم می‌شه رو دو ثانیه‌ای حساب کن، مربع عددهای نزدیک ۵۰ و ۱۰۰ رو دربیار، و ۱۹ × ۲۱ رو بدون نوشتن تبدیل کن به ۲۰² − ۱.

چیزی که از این درس می‌بری

  • عددی که به ۵ ختم می‌شه: تکه‌ی جلو ضرب عدد بعدیش، بعد دُم ۲۵. ۳۵² = ۱۲۲۵.
  • دو تا عدد دو طرف یه عدد گرد: وسطی رو مربع کن و مربع فاصله رو کم کن. ۱۹ × ۲۱ = ۳۹۹.
  • نزدیک ۵۰: ۲۵ به‌علاوه یا منهای فاصله جلو، مربع فاصله پشتش. ۴۷² = ۲۲۰۹.
فهرست این درس۶
  1. رقم جلو ضرب عدد بعدیش، بعد ۲۵
  2. دو تا عدد، دو طرف یه عدد گرد
  3. پیدا کردن عدد وسط
  4. مربع‌هایی که به یه نشانه آویزونن
  5. عادتش کن
  6. مرور درس
ببین: ترفندِ مربعِ عددهایی که به ۵ ختم می‌شن

۰۱ختم به ۵

رقم جلو ضرب عدد بعدیش، بعد ۲۵

هر عددی که به ۵ ختم می‌شه می‌شه ۱۰a + ۵. مربعش می‌شه ۱۰۰a² + ۱۰۰a + ۲۵، یعنی ۱۰۰ × a × (a+۱) + ۲۵. پس دو رقم آخر همیشه ۲۵ هست و هر چی جلوشه می‌شه تکه‌ی جلویی ضرب عدد یکی بالاترش.

۳۵²: ۳ × ۴ = ۱۲، بعد ۲۵ ← ۱۲۲۵. ۶۵²: ۶ × ۷ = ۴۲، بعد ۲۵ ← ۴۲۲۵. برای بیشتر از دو رقم هم جواب می‌ده: ۱۰۵² می‌شه ۱۰ × ۱۱ = ۱۱۰، بعد ۲۵ ← ۱۱۰۲۵.

مثال

۳۵²
  تکه‌ی جلو:   ۳
  عدد بعدیش:  ۴
  ۳ × ۴ = ۱۲
  دُم:         ۲۵
  جواب:        ۱۲۲۵

۶۵²
  ۶ × ۷ = ۴۲  ←  ۴۲۲۵

خروجی

۱۲۲۵ و ۴۲۲۵

دُمش همیشه دقیقاً ۲۵ هست، نه ۰۵ نه ۵۰. همین یه تیکه‌ست که اصلاً لازم نیست بهش فکر کنی.

خودت رو امتحان کنسؤال ۱ از ۵

یه حیاط مربعی هر ضلعش ۸۵ قدمه. مساحتش چند قدم مربعه؟

  1. ۶٬۴۲۵
  2. ۷٬۲۲۵
  3. ۷٬۲۵۰
جواب رو ببین

۷٬۲۲۵

آره. ۸ × ۹ = ۷۲، بعد دُم ۲۵، یعنی ۷٬۲۲۵.

۰۲نزدیک مربع

دو تا عدد، دو طرف یه عدد گرد

۱۹ × ۲۱ یعنی (۲۰ − ۱) ضرب (۲۰ + ۱). وقتی بازش کنی دو تا جمله‌ی وسط همدیگه رو حذف می‌کنن و می‌مونه ۲۰² − ۱² = ۳۹۹. قاعده‌ش اینه: (a − b)(a + b) = a² − b². هر وقت دو تا عدد به یه اندازه دو طرف یه عدد راحت بودن، اون عدد راحت رو مربع کن و مربع فاصله رو ازش کم کن.

۱۹ × ۲۱ = ۴۰۰ − ۱ = ۳۹۹. ۱۸ × ۲۲ = ۴۰۰ − ۴ = ۳۹۶. ۴۸ × ۵۲ = ۲۵۰۰ − ۴ = ۲۴۹۶.

۰۳قدم‌به‌قدم

پیدا کردن عدد وسط

  1. مسئله: ۴۸ × ۵۲

    دو تا عدد که ۴ تا با هم فاصله دارن. عدد وسطشون ۵۰ هست، که راحت مربعش می‌کنی.

  2. فاصله تا وسط رو پیدا کن

    ۴۸ دو تا زیر ۵۰ هست و ۵۲ دو تا بالاش. پس فاصله ۲ هست، و باید دو طرف یکی باشه وگرنه این ترفند جواب نمی‌ده.

  3. عدد وسط رو مربع کن

    ۵۰² = ۲۵۰۰.

  4. مربع فاصله رو کم کن

    ۲۵۰۰ − ۲² = ۲۵۰۰ − ۴ = ۲۴۹۶. نه ۲۵۰۰ − ۲، و نه ۲۵۰۰ − ۸.

خودت رو امتحان کنسؤال ۲ از ۵

می‌دونی که ۳۰² = ۹۰۰. پس ۲۹ × ۳۱ می‌شه ۸۹۹.

  1. درست
  2. نادرست
جواب رو ببین

درست

درسته. ۲۹ و ۳۱ هر کدوم یکی این‌ور و اون‌ور ۳۰ هستن، پس حاصل می‌شه ۳۰² − ۱² = ۸۹۹. حواست باشه که جواب همیشه از مربع کمتره: وقتی به یه اندازه از دو طرف فاصله می‌گیری، همیشه یه کم مساحت از دست می‌ره.

۰۴نزدیک ۵۰، نزدیک ۱۰۰

مربع‌هایی که به یه نشانه آویزونن

برای عدد نزدیک ۵۰: از ۲۵ شروع کن، فاصله رو اضافه کن (یا اگه پایین‌تری کم کن)، این می‌شه صدگان. بعد مربع فاصله رو به‌عنوان دو رقم آخر بنویس. برای عدد نزدیک ۱۰۰: فاصله رو از خود عدد کم کن تا جلوش دربیاد، و باز مربع فاصله رو پشتش بذار.

۴۷² ← ۲۵ − ۳ = ۲۲ جلو، ۳² = ۰۹ پشتش ← ۲۲۰۹. ۵۳² ← ۲۵ + ۳ = ۲۸، بعد ۰۹ ← ۲۸۰۹. ۹۷² ← ۹۷ − ۳ = ۹۴، بعد ۰۹ ← ۹۴۰۹.

خودت رو امتحان کنسؤال ۳ از ۵

یه طرح کاشی مربعی ۵۴ در ۵۴ هست. چند تا کاشی می‌بره؟

  1. ۲٬۵۱۶
  2. ۲٬۹۰۴
  3. ۲٬۸۱۶
  4. ۲٬۹۱۶
جواب رو ببین

۲٬۹۱۶

درسته. ۵۴ چهار تا بالای ۵۰ هست، پس ۲۵ + ۴ = ۲۹ جلو و ۴² = ۱۶ پشتش: ۲٬۹۱۶.

مسئلهکاری که می‌کنیجواب
۳۵²۳ × ۴ = ۱۲، دُم ۲۵۱۲۲۵
۴۷²۲۵ − ۳ = ۲۲، دُم ۳² = ۰۹۲۲۰۹
۹۷²۹۷ − ۳ = ۹۴، دُم ۳² = ۰۹۹۴۰۹
۱۹ × ۲۱۲۰² − ۱²۳۹۹

خودت رو امتحان کنسؤال ۴ از ۵

برای هر کدوم روش درست رو انتخاب کن و به جوابش وصل کن

  • ۴۵²
  • ۹۹²
  • ۱۸ × ۲۲
  • ۲۵²

۲۰۲۵۳۹۶۶۲۵۹۸۰۱

جواب رو ببین
  • ۴۵² → ۲۰۲۵
  • ۹۹² → ۹۸۰۱
  • ۱۸ × ۲۲ → ۳۹۶
  • ۲۵² → ۶۲۵

عادتش کن

  • به ۵ ختم می‌شه؟ جلو ضرب عدد بعدیش، بعد ۲۵. بدون استثنا، هر چقدر هم بزرگ باشه.
  • دو تا عدد که به یه اندازه دو طرف یه عدد گردن؟ وسطی رو مربع کن، مربع فاصله رو کم کن.
  • نزدیک ۵۰ یا ۱۰۰؟ اول تکه‌ی جلو، بعد مربع فاصله به‌عنوان دُم دو رقمی.
  • هر سه‌تاش از همون جبر درس چهارم میان: پرانتز رو باز کن و ببین چی حذف می‌شه.

خودت رو امتحان کنسؤال ۵ از ۵

سؤال سخت. یه مستطیل ۹۸ در ۱۰۲ هست. مساحتش چقدره؟

  1. ۹٬۹۹۶
  2. ۹٬۹۹۸
  3. ۱۰٬۰۰۴
جواب رو ببین

۹٬۹۹۶

دقیقاً. هر دو ۲ تا با ۱۰۰ فاصله دارن، پس می‌شه ۱۰۰² − ۲² = ۱۰٬۰۰۰ − ۴ = ۹٬۹۹۶. یه ذره کمتر از مربع ۱۰۰ در ۱۰۰.

۰۶جمع‌بندی

مرور درس

  • عددی که به ۵ ختم می‌شه: تکه‌ی جلو ضرب عدد بعدیش، بعد دُم ۲۵. ۳۵² = ۱۲۲۵.
  • دو تا عدد دو طرف یه عدد گرد: وسطی رو مربع کن و مربع فاصله رو کم کن. ۱۹ × ۲۱ = ۳۹۹.
  • نزدیک ۵۰: ۲۵ به‌علاوه یا منهای فاصله جلو، مربع فاصله پشتش. ۴۷² = ۲۲۰۹.
  • نزدیک ۱۰۰: فاصله رو از خود عدد کم کن تا جلو دربیاد، مربع فاصله پشتش و دو رقمی. ۹۷² = ۹۴۰۹.

به سبک خودت یادش بگیر.

توی اپ از یادآی بخواه این درس رو ساده‌تر توضیح بده، از زندگی خودت مثال بزنه یا عمیق‌تر بره. بعد یه مسیر کامل دور هدف خودت بساز.

Cafe Bazaar Myket توی اپ شخصی‌سازیش کن